Varena - Italie -Nov 2023

Varena - Italie -Nov 2023

Thứ Ba, 16 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.

Biden xóa nhòa hy vọng của Trung Quốc tái khởi động nhanh quan hệ song phương

Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng nhiều quan chức cao cấp, tham gia cuộc họp trực tuyến với lãnh đạo các nước Nhật Bản, Ấn Độ và Úc ngày 12/03/2021. Ảnh chụp tại Nhà Trắng (Washington, Hoa Kỳ). REUTERS - TOM BRENNER

Ngay từ khi được biết Joe Biden sẽ trở thành tổng thống Hoa Kỳ, Bắc Kinh từng hy vọng quan hệ Mỹ-Trung vốn rất căng thẳng dưới thời Donald Trump sẽ cải thiện nhờ bản tính “ôn hòa” của tân chủ nhân Nhà Trắng.

Thế nhưng, dựa trên một loạt những tuyên bố và hành động của tân tổng thống Mỹ và chính quyền của ông trong thời gian gần đây, có thể nói rằng hỵ vọng về triển vọng quan hệ với Washington được nhanh chóng “tái khởi động” - tiếng Anh gọi là “reset” - theo chiều hướng có lợi cho Trung Quốc ngày càng xa vời.

Dấu hiệu mới nhất cho thấy đường lối cứng rắn của chính quyền Joe Biden đối với Trung Quốc là quyết tâm đẩy mạnh sự hình thành một loại liên minh toàn vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương nhằm chống lại đà bành trướng của Bắc Kinh trong khu vực. Quyết tâm này vừa được thể hiện rõ nét qua việc một cuộc họp thượng đỉnh của nhóm Bộ Tứ Quad - bao gồm 4 nước Mỹ, Úc, Nhật, Ấn - lần đầu tiên được mở ra hôm 12/03/2021.

Cho dù Thượng Đỉnh Bộ Tứ đó chỉ mang tính chất không chính thức, lại chỉ diễn ra dưới hình thức trực tuyến, nhưng theo giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia về châu Á thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc, trường Đại Học New South Wales, đây là một sự kiện rất có ý nghĩa, đặc biệt về mặt an ninh, quốc phòng.

Ý nghĩa quan trọng của việc "thể chế hóa" nhóm Bộ Tứ

Trong bài phân tích ngày 14/03 mang tựa đề “Trung Quốc ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng quân sư và cách đáp trả của Mỹ và Bộ Tứ”, giáo sư Thayer nhận xét như sau:

“Việc thể chế hóa hơn nữa nhóm Bộ Tứ từ một cuộc họp cấp lãnh đạo qua cầu truyền hình, đến một thượng đỉnh thực thụ mặt đối mặt như đã được dự trù vào cuối năm nay, có ý nghĩa rất cao vì đó sẽ là lần đậu tiên mà lãnh đạo bốn cường quốc có liên quan sẽ có thể phối hợp các yếu tố phi quân sự - kinh tế, ngoại giao, chính trị - với yếu tố quân sự để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.

Bộ Tứ sẽ không bao giờ trở thành một "NATO châu Á" nhưng sự phối hợp quốc phòng sẽ được tăng cường trong vấn đề mua sắm vũ khí, trao đổi công nghệ và phối hợp tác chiến trên biển”.

Theo giáo sư Thayer: “Có nhiều khả năng là phản ứng quân sự chống lại Trung Quốc ở vùng Đông Á - Biển Đông và Biển Hoa Đông - sẽ mang tính chất ba bên, với sự tham gia của Mỹ, Nhật và Úc, và sẽ đa phương hay tùy tình huống ở vùng Ấn Độ Dương. Tất cả các thành viên của nhóm Bộ Tứ đều chia sẻ quan điểm rằng không nên để Trung Quốc thống trị Biển Đông và hạn chế quyền tự do hàng hải và hàng không trên đại dương. Tất cả các thành viên của Bộ Tứ sẽ cung cấp các mức hỗ trợ khác nhau cho các quốc gia ven Biển Đông đang bị Trung Quốc đe dọa và bắt nạt.

Có rất nhiều khả năng là Bộ Tứ sẽ được Hải Quân các nước châu Âu tiếp sức trên cơ sở cá nhân, đến từ các quốc gia như Pháp và Vương Quốc Anh vốn có quan hệ thương mại quan trọng với các nước trong khu vực”.

Biden tỏ thái độ cứng rắn với Trung Quốc ngay từ ngày đầu nhậm chức

Trong một bài phân tích đăng trên trang mạng báo Nhật Bản Nikkei Asia ngày 14/03/2021 vừa qua, chuyên gia Derek Grossman thuộc tổ chức tham vấn Mỹ Rand Corporation cũng đã nêu bật tầm quan trọng của việc tổng thống Biden tham gia Thượng Đỉnh Bộ Tứ ngày 12/03, một nhóm mà bốn thành viên đều nhất trí là cần phải “chống lại các hành vi bức hiếp của Trung Quốc trên biển”. Chuyên gia Mỹ đã lồng động thái này vào trong một loạt những hoạt động đối kháng Bắc Kinh của Washington từ ngày ông Biden nhậm chức.

Ngay ngày đầu tiên trong nhiệm kỳ của tổng thống Biden, chính quyền của ông hôm 20/01 đã mời bà Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi Khim) - người có chức năng tương đương với đại sứ Đài Loan tại Mỹ - tham dự lễ nhậm chức của tân tổng thống. Đây là lần đầu tiên một quan chức Đài Loan được mời kể từ khi Washington cắt quan hệ ngoại giao với Đài Bắc để thiết lập bang giao với Bắc Kinh vào năm 1979.

Trung Quốc đã phản ứng một cách cực kỳ gay gắt, điều hàng chục chiến đấu cơ, trong đó có tám máy bay ném bom, xâm nhập vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Chính quyền Biden đã lập tức cảnh báo Bắc Kinh, đồng thời khẳng định cam kết “vững như bàn thạch”chắc của Washington trong việc bảo vệ Đài Loan.

Các chiến dịch tự do hàng hải liên tiếp tại Eo Biển Đài Loan và Biển Đông

Về hành động cụ thể, Mỹ đã liên tiếp cho chiến hạm di chuyển qua eo biển Đài Loan, bất chấp phản đối của Trung Quốc. Cho đến, chính quyền Biden đã ba lần cho tàu chiến băng qua eo biển Đài Loan.

Hải Quân Mỹ cũng tiến hành các chiến dịch tự do hàng hải nhằm thách thức các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông. Từ khi ông Biden nhậm chức đến nay, Mỹ cũng đã ba lần triển khai các hoạt động tự do hàng hải tại khu vực này.

Liệt Trung Quốc vào diện "đối thủ cạnh tranh nghiêm trọng nhất"

Trên bình diện quan hệ song phương nói chung, trong bài phát biểu về chính sách đối ngoại hôm 04/02, ông Biden không ngần ngại gọi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh nghiêm trọng nhất đối với Mỹ”, khẳng định rằng Washington đã có kế hoạch “đối đầu” với Bắc Kinh trên một loạt thách thức, cho dù vẫn “sẵn sàng làm việc trong các vấn đề Mỹ có lợi ích”.

Một hôm sau, ngày 05/02, trong cuộc điện đàm đầu tiên với nhà ngoại giao cấp cao Trung Quốc Dương Khiết Trì, ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đề cập đến hàng loạt vấn đề nhạy cảm như Đài Loan, Hồng Kông, Tân Cương, Tây Tạng, đồng thời chỉ trích Bắc Kinh “phá hoại trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”.

Trong chuyến thăm Lầu Năm Góc ngày 10/02, tổng thống Biden còn khẳng định bắt đầu xem xét lại chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc, động thái cho thấy chính sách của ông có thể sẽ nghiêng về lập trường quân sự cứng rắn.

Đề cập thẳng với Tập Cận Bình về mọi vấn đề nhạy cảm

Cùng ngày, ông Biden đã có cuộc điện đàm kéo dài hai tiếng với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong đó ông đã nêu một loạt vấn đề, từ tình trạng vi phạm nhân quyền ở Tân Cương cho đến Hồng Kông và nhiều hồ sơ khác.

Chính quyền ông Biden sau đó đã ban hành bản Hướng Dẫn Chiến Lược An Ninh Quốc Gia Tạm Thời (Interim National Security Strategic Guidance), nhấn mạnh trên sự cần thiết phải cạnh tranh với Trung Quốc, trong khi vấn đề hợp tác ít được chú trọng hơn nhiều.

Đối với chuyên gia Derek Grossman, những động thái trên đây cho thấy là triển vọng về việc tái khởi động quan hệ Mỹ- Trung đang mờ nhạt dần. Thái độ cứng rắn của chính quyền Biden đã đi ngược lại nhận định của nhiều nhà quan sát trước đây, theo đó tân chính quyền Mỹ có thể sẽ đảo ngược lập trường cứng rắn đối với Trung Quốc của chính quyền tiền nhiệm và thúc đẩy hợp tác với Bắc Kinh nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu, như vấn đề biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, cuộc họp ngày 18/03 tới đây giữa các quan chức cấp cao của Mỹ và Trung Quốc tại bang Alaska (Mỹ) để thảo luận về quan hệ căng thẳng giữa hai nước sẽ rất được chú ý.
(Trọng Nghĩa - RFI)

Mỹ : Tệ kỳ thị cộng đồng người gốc Á lây lan cùng Covid-19

Douglas Kim (giữa), người Mỹ gốc Triều Tiên, chủ một quán ăn tại New York. Cửa hàng của anh đã bị phá hôm 13/02/2021 trong trào lưu kỳ thị cộng đồng châu Á ở Mỹ. AP - Bebeto Matthews

Cộng đồng người Mỹ gốc Á đang rất lo sợ vì từ nhiều tháng qua trở thành mục tiêu của những vụ tấn công kỳ thị bằng cả lời nói cũng như hành động bạo lực cứ như họ là nguồn làm lây lan Covid-19.

Một ông già bị đẩy ngã ở San Francisco, một bà mẹ bị xô đẩy thô bạo ở New York, một phụ nữ khác bị tấn công ở Oakland (California)…Những sự việc như vậy thời gian gần đây xảy ra liên tục ở Hoa Kỳ và không còn là những chuyện vặt thường ngày. Danh tính các nạn nhân đều là những người gốc Á sống ở Mỹ khiến người ta không thể thờ ơ với những vụ việc xảy ra.

Theo nhiều người có trách nhiệm của các hiệp hội cộng đồng, hiện tượng này có liên hệ với đại dịch Covid-19 vẫn được cho là xuất xứ từ Trung Quốc. Ngay từ tháng 03/2020, khi đại dịch Covid-19 tràn vào Mỹ, tâm lý thù hằn với người châu Á đã xuất hiện ở nước này và một hiệp hội có tên gọi Stop AAPI Hate, đấu tranh chống bài xích người gốc Á Mỹ đã ra đời. Hiện trên khắp Hoa Kỳ, có khoảng 21 triệu người gốc Á châu sinh sống (chiếm 5,5% dân số Mỹ). Họ đến từ khoảng hai chục nước.

Không hẳn tất cả các vụ tấn công vào người gốc Á ở Mỹ đều mang động cơ kỳ thị chủng tộc. Nhưng rõ ràng là cộng đồng người Á cảm thấy không khí hận thù với họ ngày càng gia tăng cùng với đà lây lan của Covid-19. Trước thực tế đó, cộng đồng người Mỹ gốc Á nhận thấy bằng cách này hay cách khác phải hành động để tự bảo vệ.

Hãng tin Pháp AFP trong một phóng sự đã nêu ra trường hợp điển hình của một phụ nữ trẻ người Mỹ gốc Triều Tiên, cô Esther Lim, sống tại California. Cô không chỉ lo sợ cho sự an toàn của chính mình mà còn cả của cha mẹ cô, từ khi những vụ tấn công nhằm vào người gốc Á đang có xu hướng lây lan ở nhiều thành phố lớn của Mỹ.

Sau khi một trong số người bạn cô bị một kẻ đâm xe vào người mà theo cô là vì lý do kỳ thị chủng tộc, người phụ nữ ba chục tuổi này quyết định phải hành động. Cô đi mua bình xịt hơi cay cho mẹ, đi học judo với sự giúp đỡ của bố và soạn các chỉ dẫn thông tin có tên gọi : « Làm sao để tố cáo tội phạm mang tính thù hận ». Esther Lim giải thích với AFP : « Tôi muốn làm việc gì đó có hiệu quả hơn là để mặc cho mình bị cuốn chìm trong nỗi sợ ».

Một cuốn sách nhỏ được in đầu năm nay, có thể gọi là cẩm nang bằng sáu ngôn ngữ, Trung Quốc, Nhật, Triều Tiên, Tây Ban Nha, Thái và tiếng Việt, đưa ra những lời khuyên, cách thức tốt nhất để phối hợp hành động với cảnh sát và những câu bằng tiếng Anh để hô hoán với người qua đường nhờ giúp đỡ khi bị tấn công.

Cô đi phân phát cho bạn bè và cả trong các hiệp hội cộng đồng châu Á ở Los Angeles (California) cuốn cẩm nang hành động.

Những vụ tấn công nhằm vào người Mỹ gốc Á được thống kê chủ yếu là người cao tuổi, tăng đột biết trong những tháng qua. Theo nhiều nhà hoạt động, những vụ việc đó dấy lên bởi cựu tổng thống Donald Trump thường xuyên có các phát ngôn gọi virus corona là « virus Trung Quốc ».

Những hành vi đi từ việc cướp phá các cửa hiệu của người gốc châu Á cho đến việc đập phá nhà cửa, xe cộ và tấn công thô bạo nhằm vào các cá nhân trên đường phố, đôi khi dẫn đến tử vong.

Trong một diễn văn với giọng nghiêm trọng, nhân đúng 1 năm sau khi Tổ Chức Y Tế Thế Giới thông báo Covid-19 là đại dịch, tổng thống Joe Biden hôm 11/03 đã lên án các vụ bạo lực không thể chấp nhận được nhằm vào cộng đồng người Mỹ gốc Á. Ông mô tả những người gốc Á « đã bị tấn công, sách nhiễu, phỉ báng và bị coi như cây bung xung » để trút nỗi tức giận về dịch bệnh.

Những mục tiêu chính bị tấn công là những người Philippines, Thái Lan, Nhật Bản, Lào và Trung Quốc. Mặc dù khó có thể xác định được động cơ phân biệt chủng tộc trong một vụ tấn công, những hành vi phạm tội mang tinh thù hận nhằm vào người châu Á đã tăng gần gấp 3 lần, từ 49 vụ lên 122 vụ trong năm qua tại 16 thành phố lớn của Mỹ, theo một nghiên cứu của Center for the Study of Hate and Extremism, tổ chức đóng trụ sở tại San Bernadino (California).

Tự bảo vệ cộng đồng

Ngay sau khi lên nắm quyền, tổng thống Joe Biden đã ký một sắc lệnh lên án hành vi kỳ thị chủng tộc đối với cộng đồng những người Mỹ gốc Á châu và các đảo trong Thái Bình Dương (AAPI).

Một số bang như California hay New York, cũng đã hưởng ứng với tổng thống, chi thêm ngân sách cho đấu tranh chống tệ phân biệt chủng tộc nhắm vào người châu Á cùng với việc đưa ra thảo luận các dự luật liên quan.

Nhưng « tôi không nghĩ việc này sẽ diễn ra nhanh chóng », cô Esther Lim bày tỏ. Cũng giống như cô, những người Mỹ gốc Á khác đã quyết định phải tự nắm lấy vận mệnh của mình bằng các chiến dịch tuyên truyền trên mạng, gây quỹ và thành lập các nhóm hỗ trợ nhau.

Jimmy Bounphensy đã tập hợp được những người tình nguyện để đưa những người gốc Á cao tuổi về nhà họ và đi tuần trong khu Chinatow ở Oakland, California, sau những đợt tấn công và trộm cướp rộ lên vừa rồi. « Nếu có thể cứu được một người, tôi rất vui », anh thổ lộ với AFP. « Sự hiện diện của chúng tôi là để cho mọi người thấy chúng tôi thực sự muốn bảo vệ cộng đồng bằng mọi giá, để bảo đảm mọi người được trở về nhà an toàn », anh cho biết thêm.

Hơn 2800 hành vi phân biệt kỳ thị chủng tộc ở khắp Hoa Kỳ trong khoảng từ tháng 3 đến tháng 12, nhằm vào người Mỹ gốc Á theo ghi nhận của hiệp hội Stop AAPI Hate. Tại một số thành phố, trong khi các trường học đang dần mở cửa trở lại sau nhiều tháng phải dạy học từ xa, các cơ quan giáo dục Mỹ ghi nhận rất đông các gia đình người gốc Á ngần ngại không muốn ghi tên cho con mình đến trường trở lại. Họ đưa ra các lý do như sợ con mình bị nhiễm bệnh ở trường rồi về làm lây sang gia đình, nhưng nhiều người không giấu lý do sợ con cái bị lăng mạ kỳ thị vào lúc dịch Covid-19 vẫn còn đó.

Nhật báo Washington Post cho biết, tại New York, con em của cộng đồng những người gốc châu Á chỉ chiếm 12% học sinh đến lớp học vào lúc này, trong khi mà 18% học sinh của cả bang là người gốc Á.

Ngoài những phát ngôn chống người châu Á liên quan đến đại dịch việc gia tăng các vụ tấn công mang tính kỳ thị chủng tộc đã làm gợi nhắc lại vấn đề hận thù cộng đồng châu Á có gốc rễ ăn sâu trong lịch sử của nước Mỹ.

Trong quá khứ đã không thiếu những ví dụ như vậy. Đó là các vụ truy sát hàng loạt các công nhân Trung Quốc cuối thế kỷ 19, rồi đến luật loại trừ những người Trung Quốc được thông qua năm 1882, đây là bộ luật di trú duy nhất của Mỹ để loại trừ toàn bộ một nhóm sắc dân hay như sắc lệnh chỉ định cư trú đối với người Mỹ gốc Nhật trong Đệ nhị Thế chiến…

Thời gian trôi qua, người gốc Á sống ở Mỹ vẫn được đánh giá là hình mẫu của một cộng đồng thuần nhất, hội nhập tốt trong xã hội Mỹ đa sắc tộc. Nhưng giờ đây họ lại thành mục tiêu của tệ kỳ thị chủng tộc chỉ vì trận đại dịch mà chính họ cũng là nạn nhân như các cộng đồng sắc dân khác ở Mỹ.

(Anh Vũ - theo AFP và Le Monde)

Thứ Hai, 15 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.

Tại Miến Điện, người biểu tình tấn công các cơ sở Trung Quốc

Nhà máy của Trung Quốc trong khu công nghiệp Hlaing Thar Yar , gần Rangoon, Miến Điện bị người biểu tình chống đảo chính đốt phá ngày 14/03/2021. AP

Phải chăng Trung Quốc đang phải trả giá cho thái độ bị cho là bênh vực giới quân đội vừa làm đảo chính tại Miến Điện? Đây là câu hỏi vừa được đặt ra sau vụ một đám đông người biểu tình, vào hôm qua, 14/03/2021, đã tấn công và đốt phá một số nhà máy may mặc do các công ty Trung Quốc điều hành ở khu công nghiệp Hlaing Thar Yar vùng ngoại ô Rangoon.

Ngay từ khi phong trào chống đảo chính quân sự bùng lên tại Miến Điện vào thượng tuần tháng Hai, Trung Quốc đã trở thành đối tượng bị người biểu tình đả kích vì bị cho là chỗ dựa của chính quyền quân sự đã lật đổ chế độ dân sự của bà Aung San Suu Kyi.

Tại những cuộc xuống đường rầm rộ ở Rangoon, thủ phủ kinh tế của Miến Điện chẳng hạn, các khẩu hiệu bằng tiếng Hoa như “Trung Quốc không được quyền ủng hộ cuộc đảo chánh” luôn được người biểu tình giương lên, cho thấy thái độ giận dữ đối với quốc gia bị cho là đã hậu thuẫn của chính quyền quân sự.

Theo ghi nhận của các nhà quan sát, dù Bắc Kinh đã ra sức cải chính, nhưng người dân Miến Điện vẫn nhớ lại mối quan hệ chặt chẽ của Trung Quốc với các chính quyền quân sự trước đây tại Miến Điện, đặc biệt là trong việc cung cấp vũ khí cho lực lượng hiện đang thẳng tay bắn giết người biểu tình chống đảo chính.

Từ những khẩu hiệu suông, thái độ giận dữ của người biểu tình Miến Điện vào hôm qua như vậy đã bùng lên thành những hành động bạo lực cụ thể, mà vụ tấn công và đốt phá các cơ sở do người Trung Quốc điều hành tại khu công nghiệp Hlaing Thar Yar chỉ là bề nổi.

Theo hãng tin Anh Reuters, trong một tin nhắn Twitter, báo Trung Quốc Global Times đã dẫn lời đại sứ quán Trung Quốc ở Miến Điện cho biết là đã có đến “32 nhà máy có vốn đầu tư Trung Quốc bị phá hoại trong các cuộc tấn công ác ý nhằm vào công ty Trung Quốc ở Rangoon… Thiệt hại lên tới 240 triệu nhân dân tệ (36,89 triệu đô la)”.

Cũng theo Reuters, đại sứ quán Trung Quốc gọi vụ việc là “nghiêm trọng” và thông báo trên trang web của họ rằng nhiều công nhân Trung Quốc bị kẹt trong các nhà máy đang cháy, đồng thời kêu gọi chính quyền quân sự “thực hiện các biện pháp thích đáng để chấm dứt các hành vi bạo lực”.

Thái độ phẫn nộ của người dân Miến Điện đối với Bắc Kinh còn được thấy rõ trên mạng. Theo ghi nhận của nhật báo Pháp Le Monde vào hôm nay, trang Facebook của đại sứ quán Trung Quốc ở Miến Điện tràn ngập những bình luận mang tính thù hận, ủng hộ những kẻ tấn công vào các nhà máy Trung Quốc và kêu gọi họ giữ vững lập trường.

Trên trang Facebook của mình, ông Ei Thinzar Maung, một trong những người tổ chức phong trào bất tuân dân sự chống chính quyền quân sự, cảnh cáo rằng nếu người Trung Quốc “muốn làm ăn ở Myanmar [tức Miến Điện], họ phải tôn trọng người dân Myanmar”. Nhân vật này không ngần ngại kết luận: “Hỡi các chiến binh Hlaing Tha Yar [khu công nghiệp], chúng tôi tự hào về các bạn!”

Đài Loan yêu cầu các công ty ở Miến Điện treo cờ để tránh vạ lây.

Nỗi giận dữ đối với Trung Quốc biến thành bạo đông đánh vào các cơ sở của Trung Quốc dĩ nhiên có thể gây vạ lây. Theo Reuters, cơ quan đại diện Đài Loan tại Miến Điện chẳng hạn, đã khuyến cáo các công ty Đài Loan hoạt động tại quốc gia Đông Nam Á này là nên treo cờ của đảo và các tấm biển bằng tiếng Miến Điện nói rõ rằng hộ là những cơ sở Đài Loan để tránh bị nhầm lẫn với Trung Quốc.

Các công ty Đài Loan ở Đông Nam Á từng bị nhầm lẫn với các công ty Trung Quốc trong các cuộc biểu tình trước đây, đặc biệt là vào năm 2014 khi hàng nghìn người Việt Nam phản ứng tức giận trước việc Trung Quốc đưa giàn khoan dầu HD-981 vào sâu trong vùng biển của Việt Nam trên Biển Đông.

(Trọng Nghĩa - RFI)

Báo Anh: Liệu Việt Nam sẽ cho Mỹ đóng quân để đối phó với Trung Quốc?

(Trích điểm tuần báo)
Phó đô đốc Phillip Sawyer, tư lệnh Đệ thất Hạm đội Mỹ và chuẩn đô đốc John Fuller, chỉ huy hàng không mẫu hạm USS Carl Vinson trong chuyến thăm Đà Nẵng, Việt Nam ngày 05/03/2018. AP - Tran Van Minh

Hoa Kỳ muốn trải rộng lực lượng tại châu Á để đối phó với Trung Quốc. Vấn đề là không có bao nhiêu quốc gia nhiệt tình với việc cho bố trí hỏa tiễn hoặc cho Mỹ đóng quân. Những người am hiểu ở Lầu Năm Góc hy vọng sự hiếu chiến của Bắc Kinh có thể khiến các nước châu Á cởi mở hơn. Một số nhà quan sát lạc quan còn nghĩ rằng ngay cả Việt Nam, cựu thù của Washington, chừng mươi, mười hai năm nữa cũng sẽ hoan nghênh quân Mỹ.

The Economist phân tích về những khả năng Mỹ đáp trả trước mối đe dọa của Trung Quốc trên Thái Bình Dương. Hôm 04/03, đô đốc Philip Davidson, chỉ huy trưởng lực lượng Mỹ ở Ấn Độ-Thái Bình Dương (INDOPACOM) cảnh báo Trung Quốc có thể vượt được Hoa Kỳ trong 5 năm tới. Viễn cảnh này khiến Quốc Hội Mỹ thức tỉnh.

Tên lửa từ Hoa lục đe dọa các căn cứ Mỹ ở Thái Bình Dương


Tháng 11/2020, Quốc Hội đã dành 2,2 tỉ đô la cho Quỹ răn đe Thái Bình Dương (PDI), và nay các tham mưu trưởng ở châu Á đòi hỏi tăng gấp đôi PDI với 4,7 tỉ đô la năm 2021-2022 và 22,7 tỉ đô la bổ sung cho đến 2027. Trong báo cáo ngày 01/03, họ đã giải thích vì sao.

Hoa Kỳ có lực lượng quân nhân, phi cơ và chiến hạm hùng hậu, nhưng vấn đề là bố trí ở đâu. Mỹ có nhiều căn cứ ở châu Á, nhất là Nhật Bản và Hàn Quốc, cả hai đều nằm trong tầm ngắm của tên lửa từ Hoa lục. Quan trọng nhất là đảo Guam – đủ gần để oanh tạc cơ và các loại vũ khí khác tấn công Hoa lục, và đủ xa tầm bắn của nhiều loại hỏa tiễn Trung Quốc. Guam là lãnh thổ của Mỹ nên không phải thương lượng với các đồng minh. Một căn cứ mới đã được mở ra ở Guam hồi tháng 10, căn cứ đầu tiên của thủy quân lục chiến Mỹ tại châu Á kể từ 1952.

Tuy nhiên, cho dù tương đối an toàn, Guam vẫn có thể bị tấn công bởi một số loại hỏa tiễn đạn đạo mới của Trung Quốc, cũng như tên lửa hành trình tầm thấp bắn đi từ chiến hạm, tàu ngầm hay oanh tạc cơ. INDOPACOM muốn chi 4,4 tỉ đô la để nâng cấp hệ thống phòng không và hỏa tiễn trên hòn đảo, một phần thông qua các giàn radar mới vừa trên vệ tinh vừa từ mặt đất ở Palau – một quần đảo cách đó 1.300 kilomet.

Chỉ bố trí hỏa tiễn tại Guam thì chưa đủ. Đô đốc Davidson cho rằng cần phải trải rộng lực lượng, chi 9 tỉ đô la để xây dựng và nâng cấp các phi đạo, kho xăng, kho vũ khí…trên toàn khu vực. Những địa điểm tiềm năng gồm các vùng lãnh thổ Mỹ như đảo Tinian (quần đảo Bắc Mariana), các đảo ở những nước bạn Thái Bình Dương như Yap (Liên bang Micronesia), và một số điểm khác chưa được xác định tại châu Á.

Bị Bắc Kinh hà hiếp, cựu thù Việt Nam sẽ cởi mở hơn với Hoa Kỳ? Theo chuyên gia Euan Graham, Viện Quốc tế Nghiên cứu Chiến lược, IISS, mục đích của việc triển khai không phải là co cụm chờ địch tấn công, mà để kẻ gieo gió là Trung Quốc phải gặt bão. Nhờ tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 2019, Hoa Kỳ có thể chế tạo các hỏa tiễn quy ước địa-hải có tầm bắn trên 500 km, nhắm vào tàu chiến Trung Quốc. Vấn đề là không có bao nhiêu quốc gia nhiệt tình với việc cho bố trí hỏa tiễn Mỹ trong thời bình, hoặc với việc làm nơi trú đóng của quân Mỹ trong thời chiến. Chẳng hạn Singapore, ngã tư hàng hải chiến lược, bị Trung Quốc làm áp lực mạnh mẽ để không cho Mỹ sử dụng lãnh thổ. Những người am hiểu ở Lầu Năm Góc biện luận rằng sự hiếu chiến của Bắc Kinh có thể khiến các nước châu Á cởi mở hơn với lực lượng Mỹ. Một số nhà quan sát lạc quan còn nghĩ rằng ngay cả Việt Nam, kẻ thù cũ của Washington, chừng mươi, mười hai năm nữa cũng sẽ hoan nghênh quân Mỹ.

Trong khi chờ đợi, INDOPACOM muốn bôi trơn quan hệ bằng « tiền tươi thóc thật ». Hơn 6,2 tỉ đô la sẽ được dùng để huấn luyện và trang bị cho các bạn bè ở khu vực trong sáu năm tới. Việc này rất cần thiết : năm ngoái ngân sách quốc phòng Trung Quốc lên đến 12 tỉ đô la, bằng tất cả các nước châu Á cộng lại. Trước mắt đây chỉ là mong muốn, vì ngân sách quốc phòng Hoa Kỳ năm nay không tăng, nhưng một khi Lầu Năm Góc rủng rỉnh túi tiền, Thái Bình Dương sẽ sôi sục.

(Thụy My - RFI)

Chủ Nhật, 14 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.

Thứ Bảy, 13 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.

Thứ Sáu, 12 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.

Thứ Năm, 11 tháng 3, 2021

Chương trình phát thanh hàng ngày của RFI Tiếng Việt được truyền trực tiếp và lưu giữ trên YOUTUBE. Mời quý vị vào Youtube.com, đăng ký RFI Tiếng Việt.
Rất vui mừng được phục vụ quý thính giả khắp năm châu.